Je hebt de rifhaai langs de afgrond zien zwemmen. Je hebt naast de manta bij het poetsstation gehangen. Misschien heeft een tijgerhaai je hele reis wel tot een onvergetelijke ervaring gemaakt.
Dat zijn de waarnemingen die we ons herinneren, maar het zijn niet de waarnemingen die wetenschappers het hardst nodig hebben.
Een rif herbergt veel meer dan alleen de opvallendste bewoners. Zo is er de wobbegong die plat op de richel van een rots ligt. De bamboehaai die zich in een spleet heeft vastgeklemd. De kleine pijlstaartrog die half in het zand begraven ligt en waar je met je vinnen zo overheen bent gezwommen.
De PADI AWARE® Shark & Ray Discovery Challenge* roept je op om ze allemaal in de gaten te houden, ten behoeve van de wetenschap.
Het probleem dat we oplossen
Hier is een merkwaardig feit over de oceaanwetenschap: we weten meer over zwerfafval in zee dan over veel haaien- en roggensoorten wereldwijd. Een op de drie haaien- en roggensoorten wordt bedreigd, en voor veel van deze soorten beschikken onderzoekers simpelweg niet over voldoende waarnemingsgegevens om te weten waar ze zich nog bevinden, of waar ze al zijn verdwenen.
Die gegevens zijn er wel. Ze bevinden zich alleen nog niet op een plek waar wetenschappers er gebruik van kunnen maken. Ze staan in duiklogboeken, in fotogalerijen en op oude geheugenkaarten, verspreid over miljoenen duikers die het moeilijkste deel al hebben gedaan: erheen gaan en rondkijken.
De Discovery Challenge heeft tot doel die kloof te dichten, met elke bevestigde waarneming.
De uitdaging
Identificeer 20 verschillende soorten haaien en roggen aan de hand van bevestigde waarnemingen die zijn geregistreerd in de PADI Global Shark & Ray Census. De eerste 200 duikers die 20 soorten bereiken, verdienen de titel ‘PADI AWARE Global Shark & Ray Census Pioneer’.
Pioniers ontvangen:
- De officiële titel PADI AWARE Global Shark & Ray Census Pioneer
- Een fysieke PADI-pas in beperkte oplage, gekoppeld aan een duikbrevet dat je al hebt behaald
- Een plekje op het openbare Challenge-klassement
- Uitgelichte berichten op de sociale media-kanalen van PADI of PADI AWARE
De Pioneer-kaart is geen nieuw brevet. Het is een erkenning in beperkte oplage ter ere van jouw bijdrage aan een van ’s werelds grootste door duikers geleide burgerwetenschappelijke initiatieven op het gebied van haaien en roggen.
Waarom 20 soorten?
Want met alleen de bekende soorten kom je niet aan 20.
De meesten van ons kunnen de bekendste haaien en roggen zo uit het hoofd opnoemen. Maar zodra je de makkelijke soorten hebt geteld, moet je wel even rustig aan doen en goed kijken naar de richels, het zand en de schaduwen onder het koraal.
Die verschuiving is belangrijk. De opvallende soorten krijgen al de aandacht van de camera’s en de onderzoeksgelden. Het zijn juist de onopvallende, op de bodem levende en gemakkelijk over het hoofd geziene soorten waarover de wetenschap het minst weet, en juist daar zijn jouw waarnemingen het meest van belang.
Ga op zoek naar 20 soorten, en je zult een rif nooit meer op dezelfde manier bekijken. Je duikt niet langer om de meest opvallende soorten te verzamelen. Je gaat duiken als een natuuronderzoeker en ziet de soorten die er altijd al waren, maar die maar al te vaak over het hoofd worden gezien.
Hoe het werkt
1. Duik in je logboek of in het water. Eerdere waarnemingen tellen mee. Oud beeldmateriaal telt mee. Het maakt niet uit van welk land, welke duiklocatie of welke reis het afkomstig is.
2. Dien je aanvraag in via het Conservation Action Portal. Stuur je foto en de gegevens van de waarneming in, en probeer elk dier tot op soortniveau te identificeren (als dat niet lukt, maak je dan geen zorgen, daar is de James Cook University immers voor!)
3. Wetenschappers beoordelen elke waarneming. Elke inzending wordt door het onderzoeksteam van de James Cook University gecontroleerd. Dat beoordelingsproces kost tijd, en juist dat maakt het tot wetenschap in plaats van giswerk.
4. Houd je voortgang bij. Bevestigde soorten tellen mee voor je totaal van 20. Als je tijdens een duik meerdere soorten ziet, tellen ze allemaal mee.
5. Bereik 20 bevestigde soorten. De eerste 200 duikers die dat aantal halen, worden Pioniers.
Jullie waarnemingen hebben een bestemming
Elke bevestigde waarneming wordt opgenomen in een wereldwijde dataset van waarnemingen, die in samenwerking met het JCU Fisheries Lab wordt opgebouwd. Aan de hand van die gegevens kunnen wetenschappers in kaart brengen waar haaien en roggen worden gesignaleerd, waar ze niet meer worden waargenomen en waar de aandacht voor natuurbehoud het meest dringend nodig is. Sommige meldingen kunnen uiteindelijk worden geciteerd in gepubliceerd onderzoek.
Dit is hetzelfde door duikers aangestuurde model dat via Dive Against Debris 2,56 miljoen stukken afval in de oceaan heeft geregistreerd en de door duikers verzamelde gegevens op de beleidsagenda heeft gezet. Nu richt datzelfde model zich op haaien en roggen.
De wetenschap: ontwikkeld in samenwerking met de James Cook University
De PADI Global Shark & Ray Census is opgezet in samenwerking met het Centre for Sustainable Tropical Fisheries and Aquaculture van de James Cook University, onder leiding van dr. Andrew Chin, een van ’s werelds meest vooraanstaande wetenschappers op het gebied van haaien en roggen. De JCU stelt de wetenschappelijke normen vast, beoordeelt elke inzending afzonderlijk en bepaalt wat meetelt.
De telling brengt twee zaken in kaart: waar haaien- en roggensoorten worden waargenomen, en waar dat niet het geval is. Beide zijn even belangrijk. Een bevestigde waarneming legt vast dat een soort op een bepaalde plaats en op een bepaald tijdstip is aangetroffen. Een leemte op de kaart geeft wetenschappers precies aan waar ze vervolgens moeten zoeken.
Daarom staat identificatie op soortniveau centraal in de Challenge. “Een haai” is slechts een anekdote. Een tijgerhaai die op een bepaalde datum bij een specifiek rif is geregistreerd, is data – het soort data dat bijdraagt aan het uitbreiden van verspreidingsgebieden, het documenteren van nieuwe locaties, het in kaart brengen van verzamelplaatsen en het signaleren van alarmsignalen voor het behoud, zoals botsingen met boten of visuitrusting binnen beschermde gebieden.
Je duiklogboek wordt onderdeel van dat archief.
Ontwikkeld voor de wetenschap. Gedreven door samenwerking.
De PADI Global Shark & Ray Census combineert het bereik van ’s werelds grootste duikgemeenschap met de wetenschappelijke expertise van de James Cook University. Als oprichtingspartner heeft Blancpain ertoe bijgedragen dat de Census mogelijk werd gemaakt dankzij zijn jarenlange inzet voor onderzoek en behoud van de oceaan. Blancpain Ocean Commitment zet zich al jaren in voor oceaanonderzoek en marien natuurbehoud over de hele wereld. De Census is het volgende hoofdstuk in dit verhaal en elke waarneming die je registreert, draagt bij aan die database.
Dankzij deze samenwerking worden dagelijkse duiken omgezet in gestandaardiseerde gegevens die wetenschappers kunnen gebruiken om haaien en roggen over de hele wereld beter te begrijpen en te beschermen.
De volgende doorbraak op het gebied van de bescherming van haaien en roggen zal niet alleen vanuit een laboratorium komen. Die zal voortkomen uit duikers die beter opletten. Jullie hebben al wat de Census nodig heeft. Het staat in jullie logboek, op jullie fotogalerij en wacht op jullie volgende duik.
Nu is het tijd om die waarnemingen om te zetten in wetenschappelijke kennis. Wees een van de eerste 200 duikers die helpen bij het opbouwen van wat wel eens ’s werelds meest uitgebreide, door duikers samengestelde inventaris van de biodiversiteit van haaien en roggen zou kunnen worden.
*Algemene voorwaarden van de PADI AWARE Shark & Ray Discovery Challenge