คุณคงเคยเห็นฉลามแนวปะการังแหวกว่ายอยู่บริเวณหน้าผาใต้น้ำ คุณอาจเคยลอยตัวนิ่ง ๆ อยู่ข้างกระเบนราหู ณ สถานีทำความสะอาด หรือบางทีคุณอาจเคยโชคดีเจอฉลามเสือจนทำให้ทริปนั้นสมบูรณ์แบบไปเลย
นั่นคือการพบเจอที่เราจดจำได้แม่นยำ แต่มันไม่ใช่ข้อมูลที่นักวิทยาศาสตร์ต้องการมากที่สุด
แนวปะการังนั้นมีอะไรมากกว่าแค่สัตว์ทะเลที่เป็นที่รู้จัก ยังมีฉลามกบที่ตัวแบนราบติดอยู่กับชะง่อนหิน มีฉลามหางไหม้/ฉลามปล้องอ้อยที่ซุกตัวอยู่ในซอกหินและมีกระเบนธงตัวเล็ก ๆ ที่ฝังตัวอยู่ใต้ผืนทรายครึ่งตัว ซึ่งคุณเพิ่งจะเตะขาด้วยตีนกบข้ามมันไป
กิจกรรม PADI AWARE® Shark & Ray Discovery Challenge* เชิญชวนให้คุณเริ่มสังเกตดูพวกมันทั้งหมด เพื่อนำข้อมูลไปใช้ในงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์
ปัญหาที่เรากำลังแก้ไข
นี่คือความจริงที่แปลกเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ทางทะเล: เรามีความรู้เกี่ยวกับขยะทะเลมากกว่าความรู้เกี่ยวกับฉลามและกระเบนหลายสายพันธุ์ทั่วโลกเสียอีก หนึ่งในสามของสายพันธุ์ฉลามและกระเบนกำลังเผชิญกับภัยคุกคาม และสำหรับสัตว์เหล่านั้นส่วนใหญ่ นักวิจัยไม่มีข้อมูลการพบเห็นที่มากพอที่จะรู้ว่าพวกมันยังคงอาศัยและเอาชีวิตรอดอยู่ ณ ที่ใด หรือพวกมันได้สูญหายไปจากที่ไหนแล้วบ้าง
ข้อมูลเหล่านั้นมีอยู่จริง เพียงแต่ยังไม่ได้ไปอยู่ในจุดที่นักวิทยาศาสตร์จะสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ มันยังคงนอนนิ่งอยู่ในสมุดบันทึกการดำน้ำ ในม้วนฟิล์ม/คลังภาพในโทรศัพท์และในเมมโมรี่การ์ดเก่า ๆ ซึ่งกระจัดกระจายอยู่กับนักดำน้ำนับล้านคนที่ได้ผ่านขั้นตอนที่ยากที่สุดมาแล้ว นั่นคือการลงไปอยู่ตรงนั้นและและเฝ้ามองดูพวกมัน
กิจกรรม Discovery Challenge นี้จัดขึ้นเพื่อปิดช่องว่างดังกล่าว โดยอาศัยข้อมูลการพบเห็นที่ได้รับการยืนยันทีละครั้ง
ภารกิจ
ระบุสายพันธุ์ฉลามและกระเบนที่แตกต่างกันให้ครบ 20 สายพันธุ์ ผ่านการบันทึกข้อมูลการพบเห็นที่ได้รับการยืนยันในระบบ PADI Global Shark & Ray Census โดยนักดำน้ำ 200 คนแรกที่สะสมได้ครบ 20 สายพันธุ์ จะได้รับตำแหน่งผู้บุกเบิก PADI AWARE Global Shark & Ray Census Pioneer
สิ่งที่ผู้บุกเบิกจะได้รับ:
- ตำแหน่งผู้บุกเบิก PADI AWARE Global Shark & Ray Census Pioneer อย่างเป็นทางการ
- บัตรรับรองแบบพลาสติก PADI รุ่นลิมิเต็ดเอดิชัน ซึ่งจะเชื่อมโยงกับใบประกาศนียบัตรที่คุณมีอยู่แล้ว
- มีชื่อปรากฏบนตารางผู้นำ (Leaderboard) ของกิจกรรม Challenge นี้ต่อสาธารณะ
- ได้รับการไฮไลต์หรือโปรโมตผ่านช่องทางโซเชียลมีเดียต่าง ๆ ของ PADI หรือ PADI AWARE
บัตรผู้บุกเบิกนี้ไม่ใช่ใบประกาศนียบัตรใบใหม่ แต่เป็นบัตรเชิดชูเกียรติรุ่นลิมิเต็ดเอดิชันเพื่อเฉลิมฉลองการมีส่วนร่วมของคุณในหนึ่งในโครงการวิทยาศาสตร์พลเมืองด้านฉลามและกระเบนที่ขับเคลื่อนโดยนักดำน้ำที่ใหญ่ที่สุดในโลก
ทำไมต้อง 20 สายพันธุ์
เพราะคุณไม่มีทางสะสมได้ครบ 20 สายพันธุ์ โดยพึ่งพาแค่สัตว์สายพันธุ์ดัง ๆ เพียงอย่างเดียว
พวกเราส่วนใหญ่สามารถบอกชื่อฉลามและกระเบนยอดนิยมออกมาได้อย่างรวดเร็วโดยแทบไม่ต้องคิด แต่เมื่อคุณบันทึกข้อมูลของสายพันธุ์ที่เจอง่าย ๆ ครบแล้ว คุณจะถูกบังคับให้ต้องเคลื่อนไหวช้าลงแล้วหันมาสังเกตดูตามชะง่อนผา ผืนทรายและเงาสลัวใต้กอปะการังแทน
การเปลี่ยนแปลงนั้นมีความสำคัญมาก เพราะสัตว์สายพันธุ์ที่มีเสน่ห์ดึงดูดมักจะได้รับทั้งแสงจากกล้องถ่ายรูปและทุนวิจัยไปหมดแล้ว แต่สัตว์สายพันธุ์ที่พรางตัวเก่ง อาศัยอยู่ตามพื้นทะเลและถูกมองข้ามได้ง่ายต่างหากคือกลุ่มที่วิทยาศาสตร์มีความรู้น้อยที่สุด และนั่นคือจุดที่ข้อมูลการพบเห็นของคุณจะมีน้ำหนักและความสำคัญมากที่สุด
หากออกตามล่าให้ครบ 20 สายพันธุ์ แล้วคุณจะไม่มองแนวปะการังในแบบเดิมอีกเลย คุณจะเลิกดำน้ำเพียงเพื่อเก็บแต้มสัตว์เด่น ๆ แต่จะเริ่มดำน้ำเหมือนนักธรรมชาติวิทยาที่มองเห็นสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ตรงนั้นมาตลอด ทว่ามักจะถูกมองข้ามไปบ่อยเหลือเกิน
ขั้นตอนการเข้าร่วม
1. ย้อนดูสมุดบันทึกการดำน้ำของคุณ หรือลงไปในน้ำ ข้อมูลการพบเห็นในอดีตสามารถนำมานับรวมได้ วิดีโอเก่า ๆ ก็ใช้ได้เช่นกัน โดยไม่สำคัญว่าจะมาจากประเทศไหน แหล่งดำน้ำใดหรือทริปไหนก็ตาม
2. ส่งข้อมูลผ่านทาง Conservation Action Portal โดยแนบรูปถ่ายของคุณพร้อมกับข้อมูลการพบเห็นและพยายามระบุสายพันธุ์ของสัตว์แต่ละตัว (ถ้าคุณระบุไม่ได้ก็ไม่ต้องกังวลไป เพราะนั่นคือหน้าที่ของมหาวิทยาลัยเจมส์คุกที่จะเข้ามาช่วยดูแลตรงนี้ให้!)
3. นักวิทยาศาสตร์จะตรวจสอบการพบเห็นทุกครั้ง ทุกข้อมูลที่ส่งเข้ามาจะผ่านการตรวจสอบความถูกต้องโดยทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยเจมส์คุก ซึ่งกระบวนการตรวจสอบนี้ต้องใช้เวลา และนั่นคือสิ่งที่มีเหตุผลรองรับทางวิทยาศาสตร์ ไม่ใช่การคาดเดา
4. ติดตามความคืบหน้าของคุณ สายพันธุ์ที่ได้รับการยืนยันแล้วจะถูกนำไปสะสมให้ครบ 20 สายพันธุ์ หากคุณพบสัตว์หลายสายพันธุ์ในการดำน้ำเพียงได๊พ์เดียว ทุกสายพันธุ์จะถูกนับรวมทั้งหมด
5. สะสมให้ครบ 20 สายพันธุ์ที่ได้รับการยืนยัน นักดำน้ำ 200 คนแรกที่ทำได้ตามเป้าหมายนี้จะได้รับตำแหน่งผู้บุกเบิก
ข้อมูลการพบเห็นของคุณมีจุดหมายปลายทาง
ทุกข้อมูลการพบเห็นที่ได้รับการยืนยัน จะถูกป้อนเข้าสู่ชุดข้อมูลการปรากฏตัวระดับโลก ซึ่งสร้างขึ้นภายใต้ความร่วมมือกับห้องปฏิบัติการวิจัยประมงของมหาวิทยาลัยเจมส์คุก (JCU Fisheries Lab) ข้อมูลดังกล่าวจะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถจัดทำแผนที่เพื่อดูว่าฉลามและกระเบนปรากฏตัวที่ไหนบ้าง พื้นที่ไหนที่พวกมันเริ่มเงียบหายไป และพื้นที่ใดที่จำเป็นต้องได้รับการอนุรักษ์อย่างเร่งด่วนที่สุด ซึ่งข้อมูลที่ส่งเข้ามาบางส่วนอาจถูกนำไปอ้างอิงในงานวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์อีกด้วย
นี่คือโมเดลรูปแบบเดียวกันที่ขับเคลื่อนโดยนักดำน้ำ ซึ่งเคยบันทึกข้อมูลขยะในมหาสมุทรมาแล้วถึง 2.56 ล้านชิ้นผ่านโครงการ Dive Against Debris และได้นำข้อมูลที่รวบรวมโดยนักดำน้ำขึ้นสู่โต๊ะเจรจาระดับนโยบายมาแล้ว และในตอนนี้ โมเดลรูปแบบเดียวกันนี้กำลังถูกนำมาใช้กับฉลามและกระเบน
ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์: สร้างขึ้นร่วมกับมหาวิทยาลัยเจมส์คุก (James Cook University)
โครงการ PADI Global Shark & Ray Census ถูกสร้างขึ้นร่วมกับศูนย์วิจัยการประมงและเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำเขตร้อนอย่างยั่งยืน ณ มหาวิทยาลัยเจมส์คุก โดยมี ดร. แอนดรูว์ ชิน (Dr. Andrew Chin) หนึ่งในนักวิทยาศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญด้านฉลามและกระเบนชั้นนำของโลกเป็นผู้ดูแล ซึ่ง JCU เป็นผู้กำหนดมาตรฐานทางวิทยาศาสตร์ ตรวจสอบข้อมูลที่ส่งเข้ามาทุกชิ้น และเป็นตัดสินว่าข้อมูลใดที่เข้าเกณฑ์หรือสามารถนำมานับคะแนนได้
การสำรวจนี้ติดตาม 2 สิ่งด้วยกัน นั่นคือพื้นที่ที่พบเจอสายพันธุ์ฉลามและกระเบน และพื้นที่ที่ไม่พบเจอเลย ซึ่งทั้งสองสิ่งนี้มีความสำคัญเท่า ๆ กัน ข้อมูลการพบเห็นที่ได้รับการยืนยันจะช่วยบันทึกหลักฐานของสายพันธุ์นั้น ๆ ในสถานที่และเวลาที่เฉพาะเจาะาะจง ส่วนช่องว่างบนแผนที่จะบอกนักวิทยาศาสตร์ได้อย่างแม่นยำว่าควรไปสำรวจที่ไหนต่อไป
นั่นคือเหตุผลที่การระบุมันลงไปลึกถึงระดับสายพันธุ์ ถือเป็นหัวใจสำคัญของภารกิจนี้ การพูดลอย ๆ ว่าเจอ “ฉลามตัวหนึ่ง” เป็นเพียงแค่เรื่องเล่า แต่การบันทึกว่าเป็นฉลามเสือที่แนวปะการังที่ระบุชื่อได้ พร้อมระบุวันที่ที่แน่นอน นั่นคือข้อมูลซึ่งเป็นข้อมูลประเภทที่ช่วยผลักดันการขยายขอบเขตการสำรวจ บันทึกพิกัดใหม่ ๆ ทำแผนที่แหล่งรวมตัวของสัตว์ทะเลและช่วยแจ้งเตือนสัญญาณอันตรายด้านการอนุรักษ์ เช่น เหตุการณ์เรือชนสัตว์ทะเล หรือการมีเครื่องมือประมงอยู่ในพื้นที่คุ้มครอง
สมุดบันทึกการดำน้ำของคุณจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของบันทึกประวัติศาสตร์เหล่านั้น
สร้างขึ้นเพื่อวิทยาศาสตร์ ขับเคลื่อนด้วยความร่วมมือ
โครงการ PADI Global Shark & Ray Census ได้ผสมผสานเครือข่ายของชุมชนนักดำน้ำที่ใหญ่ที่สุดในโลกเข้ากับความเชี่ยวชาญทางวิทยาศาสตร์ของมหาวิทยาลัยเจมส์คุก และในฐานะพันธมิตรผู้ร่วมก่อตั้งแบรนด์นาฬิกา Blancpain ได้ช่วยผลักดันให้โครงการสำรวจนี้เกิดขึ้นจริง ผ่านความมุ่งมั่นอันยาวนานในการสำรวจและการอนุรักษ์มหาสมุทร โครงการ Blancpain Ocean Commitment ได้ใช้เวลาหลายปีในการสนับสนุนการสำรวจมหาสมุทรและการอนุรักษ์ทางทะเลทั่วโลก และโครงการสำรวจนี้คือบทต่อไปของโครงการ โดยทุกข้อมูลการพบเห็นที่คุณบันทึกจะช่วยต่อยอดและสร้างความแข็งแกร่งให้กับรากฐานนั้น
ความร่วมมือนี้จะเปลี่ยนการดำน้ำในชีวิตประจำวันให้เป็นข้อมูลมาตรฐานที่นักวิทยาศาสตร์สามารถนำไปใช้เพื่อทำความเข้าใจและปกป้องฉลามและกระเบนทั่วโลกได้ดียิ่งขึ้น
การค้นพบครั้งสำคัญครั้งต่อไปในการอนุรักษ์ฉลามและกระเบน จะไม่ได้มาจากห้องปฏิบัติการเพียงอย่างเดียว แต่มันจะมาจากนักดำน้ำที่เอาใจใส่และสังเกตเห็นสิ่งรอบตัวอย่างใกล้ชิดมากขึ้น คุณมีสิ่งที่โครงการสำรวจนี้ต้องการอยู่แล้ว มันอยู่ในสมุดบันทึกการดำน้ำของคุณ อยู่ในคลังภาพและรอคอยคุณอยู่ในการดำน้ำได๊พ์ต่อไป
ตอนนี้ถึงเวลาแล้วที่จะเปลี่ยนการพบเห็นเหล่านั้นให้กลายเป็นวิทยาศาสตร์ ก้าวมาเป็นหนึ่งในนักดำน้ำ 200 คนแรกเพื่อช่วยสร้างสิ่งที่จะกลายมาเป็นบันทึกความหลากหลายทางชีวภาพของฉลามและกระเบนที่ขับเคลื่อนโดยนักดำน้ำที่ครอบคลุมที่สุดในโลก
*ข้อกำหนดและเงื่อนไขของกิจกรรม PADI AWARE Shark & Ray Discovery Challenge*