แมกซ์ โรตา (Max Rota:): การฟื้นฟูมหาสมุทรด้วยโครงสร้างแนวปะการังศิลปะธรรมชาติ

ภายใต้เกลียวคลื่นของทะเลเมดิเตอร์เรเนียนในประเทศสเปน มีสิ่งหนึ่งที่น่าอัศจรรย์ซ่อนอยู่ นั่นคือแนวปะการังศิลปะธรรมชาติ (Natural Art Reef หรือ NAR) โครงการที่ขับเคลื่อนโดยครอบครัวนี้ คือการรวมตัวกันของโครงสร้างแนวปะการังธรรมชาติมากกว่า 400 ชิ้น ที่นำพลังแห่งการฟื้นฟูของมหาสมุทรมาเชื่อมโยงเข้ากับธรรมชาติ ศิลปะ วิทยาศาสตร์และแม้กระทั่งการท่องเที่ยว

พวกเราได้พูดคุยกับแมกซ์ โรตา (Max Rota) ผู้ร่วมก่อตั้ง เพื่อเรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับพันธกิจ วิธีการ และความมหัศจรรย์ของโครงการ NAR รวมถึงวิธีที่พวกเราทุกคนจะสามารถร่วมมือกันเพื่อปกป้องสิ่งที่เราพวกรักได้

แม็กซ์และมิเกล โรตา ขณะทำงานในประเทศสเปน

การปกป้องมหาสมุทรจากรุ่นสู่รุ่น

ความผูกพันของครอบครัวโรตาที่มีต่อมหาสมุทรและแนวปะการังอันเป็นสิ่งหล่อเลี้ยงชีวิตนั้นสืบทอดต่อกันมาอย่างยาวนานถึงสามรุ่น

“การดำน้ำเป็นส่วนหนึ่งในเรื่องราวของเรามาโดยตลอด คุณปู่ของผมเริ่มดำน้ำในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตั้งแต่สมัยที่ยังมีคนดำน้ำกันน้อยมาก” แมกซ์กล่าว เขายังยกความดีความชอบให้กับมิเกล (Miquel) คุณพ่อของเขา ที่ช่วยสอนให้รู้ว่าวิทยาศาสตร์และความหลงใหลสามารถก้าวเดินไปด้วยกันได้ “นั่นคือจุดที่ทุกอย่างเริ่มต้นขึ้น พ่อสร้างโครงการ NAR ขึ้นมาเพื่อเติมเต็มความฝันของเขาในการทำให้ทะเลเมดิเตอร์เรเนียนเป็นสถานที่ที่มีชีวิตชีวามากยิ่งขึ้น”

“ทุกอย่างเริ่มต้นจากการเพาะเลี้ยงหินเป็น’ (Live Rock) สำหรับตู้ปลา คุณพ่อของผมเป็นคนกลุ่มแรก ๆ ในประเทศสเปนที่ทำสิ่งนี้ และเขาก็ตระหนักได้ว่า มันสามารถขยายขนาดให้ใหญ่ขึ้นได้ โดยไม่ใช่ในฐานะของตกแต่ง แต่เป็นตู้ปลาที่มีชีวิตสำหรับท้องทะเลเอง”

นักดำน้ำลึกคนหนึ่งว่ายน้ำผ่านฝูงปลาในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน เหนือแนวปะการังธรรมชาติ

การฟื้นฟูโลกใต้น้ำของเรา ทีละแนวปะการังธรรมชาติ

ในปัจจุบัน แนวปะการังศิลปะธรรมชาติ (Natural Art Reef) เป็นองค์กรไม่แสวงหากำไรที่กำลังเติบโต โดยมีพันธกิจในการฟื้นฟูระบบนิเวศทางทะเล ผ่านการใช้การออกแบบแนวปะการังธรรมชาติที่ช่วยเพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพ พร้อมกับทำหน้าที่เป็นห้องปฏิบัติการที่มีชีวิตสำหรับการวิจัยและการอนุรักษ์มหาสมุทร

จนถึงตอนนี้ ทีมงานได้ติดตั้งอุทยานแนวปะการังไปแล้ว 3 แห่ง ในระดับความลึกและสภาพแหล่งที่อยู่อาศัยที่แตกต่างกัน ซึ่งแต่ละแห่งให้ข้อมูลเชิงลึกที่ไม่เหมือนใครเกี่ยวกับวิธีที่ระบบนิเวศตอบสนองและฟื้นตัว โครงสร้างแนวปะการังธรรมชาติเหล่านี้ยังตอบโจทย์วัตถุประสงค์หลายประการ ซึ่งรวมถึง:

จุดผูกเรือที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
อุทยานเพื่อการฟื้นฟูระบบนิเวศ
การผลักดันให้เกิดพื้นที่คุ้มครองแห่งใหม่
การเป็นแหล่งติดตั้งเซนเซอร์เพื่อเก็บข้อมูลมหาสมุทรแบบเรียลไทม์

แนวปะการังเทียมที่ให้ความรู้สึกเหมือนบ้าน

เมื่อคนส่วนใหญ่พูดถึงโครงสร้างแนวปะการังเทียม พวกเขามักจะนึกถึงแปลงอนุบาลปะการังในเขตร้อนหรือซากเรืออับปาง ทว่า สำหรับในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนนั้น สิ่งต่าง ๆ กลับแตกต่างออกไป

“ตามธรรมเนียมปฏิบัติเดิม แนวปะการังเทียมในแถบนี้มักถูกนำมาใช้เพื่อกีดขวางการทำประมง เป็นแหล่งล่อฝูงปลาหรือเป็นเขื่อนกันคลื่น โดยส่วนใหญ่มักมีรูปทรงที่เรียบง่าย ดูไม่เป็นธรรมชาติและแทบจะไม่มีการคำนึงถึงหลักระบบนิเวศอยู่เบื้องหลังเลย” แมกซ์อธิบาย

ในทางกลับกัน ด้วยพันธกิจที่ตั้งมั่นอยู่บนความยั่งยืนและปรัชญาที่เชื่อว่าธรรมชาติรู้ดีที่สุด โครงสร้างแนวปะการังธรรมชาติของ NAR จึงถูกสร้างขึ้นมาเพื่อเลียนแบบถิ่นที่อยู่อาศัยใต้ท้องทะเลของจริง ประสบการณ์การดำน้ำที่ฝังลึกอยู่ในสายเลือดของทีมงาน ช่วยให้พวกเขาเข้าใจพฤติกรรม การเคลื่อนไหวและการปฏิสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตทางทะเล ทำให้พวกเขาสามารถออกแบบประเภทของแนวปะการังให้ตอบโจทย์เป้าหมายทางระบบนิเวศได้อย่างเหมาะสม

แนวทางธรรมชาติสู่การฟื้นฟูแนวปะการัง

“มันไม่ใช่แค่การหย่อนโครงสร้างต่าง ๆ ลงไปในน้ำ แต่มันคือการออกแบบพื้นที่ในลักษณะที่ให้ความรู้สึกเป็นธรรมชาติ มีประโยชน์และคุ้นเคยสำหรับสิ่งมีชีวิตทางทะเล” แมกซ์กล่าว “พวกเราจึงตัดสินใจสร้างโครงสร้างแนวปะการังที่ไม่ใช่แค่ของเทียม แต่ต้องมีความเป็นธรรมชาติในทุก ๆ มิติ ทั้งรูปทรง ผิวสัมผัส และวัสดุที่ใช้”

เมื่อธรรมชาติยอมรับว่าสิ่งใดสิ่งหนึ่งคือแหล่งที่อยู่อาศัย สิ่งมีชีวิตจะพากันเข้ามาอยู่อาศัยอย่างรวดเร็ว
และนั่นคือความมหัศจรรย์ของมัน”
แมกซ์ โรตา

นั่นคือเหตุผลที่พวกเขากลายเป็นกลุ่มแรกที่ใช้แคลเซียมคาร์บอเนตจากทะเล ซึ่งเป็นวัสดุชนิดเดียวกันกับที่ก่อตัวเป็นโครงร่างแข็งของปะการังและเปลือกหอย

“มันไม่ใช่แค่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่มันมีความหมายในเชิงระบบนิเวศอย่างแท้จริง พวกเราหลีกเลี่ยงรูปทรงที่มนุษย์สร้างขึ้น แล้วเปลี่ยนมาใช้รูปทรงออร์แกนิกที่มีความโค้งมนและไม่สม่ำเสมอ ซึ่งเลียนแบบแนวโขดหินใต้ทะเลของจริง วิธีนี้ช่วยส่งเสริมการไหลเวียนของกระแสน้ำ เพิ่มพื้นที่สำหรับหลบภัยและเอื้อต่อการเข้ามาตั้งรกรากของสิ่งมีชีวิต” แมกซ์กล่าวต่อ “ผลลัพธ์ที่ได้คือโครงสร้างที่กลายเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศอย่างสมบูรณ์”

ดูโพสต์นี้บนอินสตาแกรม

โพสต์ที่แชร์โดย PADI (@paditv)

เอล ไบโอท็อป (El Biotop): แนวปะการังธรรมชาติแห่งแรกในประเภทนี้

โครงการที่ใหญ่ที่สุดและเป็นสัญลักษณ์ที่สุดของกลุ่มแนวปะการังศิลปะธรรมชาติ อย่างเอล ไบโอท็อป (El Biotop) ตั้งอยู่ใต้ทะเลลึก 34 เมตร (112 ฟุต) นอกชายฝั่งแคว้นกาตาลูญญา โดยอยู่ห่างจากทางใต้ของเมืองบาร์เซโลนาไปประมาณ 1 ชั่วโมง

แมกซ์ย้อนระลึกถึงตอนที่แรงบันดาลใจนี้เกิดขึ้นระหว่างการเดินทางของครอบครัวไปยังทะเลแดงว่า “พวกเราได้ดำน้ำรอบ ๆ ยอดเขาใต้น้ำที่น่าอัศจรรย์แห่งหนึ่ง เราทึ่งมากที่เห็นสิ่งมีชีวิตเติบโตอย่างอุดมสมบูรณ์ในโครงสร้างที่ตั้งชันตามธรรมชาติและมีความซับซ้อนเช่นนั้น”

เอล ไบโอตอป (El Biotop) ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญสำหรับครอบครัวโรตาในการทำความเข้าใจและนำโครงสร้างพื้นฐานสีน้ำเงินมาใช้จริง “เราพูดได้เลยว่านี่คือโครงสร้างประเภทนี้แห่งแรกของโลก” แมกซ์กล่าว “มันคือภูเขาที่สร้างขึ้นจากหินธรรมชาติ ซึ่งมีความสูงเท่ากับตึก 4 ชั้น และมีขนาดพื้นที่ใหญ่เท่ากับสนามฟุตบอลเลยทีเดียว”

ปลาโมลาโมลาที่ถ่ายภาพขณะดำน้ำในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน

ตัวแปรสำคัญสู่การอนุรักษ์ทางทะเล

นับตั้งแต่ถูกสร้างขึ้น เอล ไบโอท็อป (El Biotop) ได้กลายเป็นแหล่งหลบภัยอันปลอดภัยของสิ่งมีชีวิตทางทะเลในแถบเมดิเตอร์เรเนียนมากกว่า 300 สายพันธุ์ ซึ่งหลายชนิดในนั้นเป็นสัตว์คุ้มครองหรือสัตว์ที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ ที่แห่งนี้เป็นทั้งแหล่งอนุบาลสัตว์วัยอ่อน แหล่งอาหาร และยังเป็นแม้กระทั่งสถานีทำความสะอาด โดยปลาโมลา โมลา มักจะแวะเวียนมาใช้บริการสิ่งที่เป็น ‘สปาธรรมชาติ’ ของพวกมันอยู่เป็นประจำ

“ส่วนที่น่าอัศจรรย์ที่สุดน่ะหรือ ปะการังหลายพันตัวได้เริ่มเข้ามาตั้งรกรากและเติบโตขึ้นเองตามธรรมชาติ โดยไม่ต้องพึ่งพาการปลูกถ่ายหรือใช้วิธีการที่มนุษย์สร้างขึ้นเลยครับ” แมกซ์เผย “นั่นคือพลังของการปล่อยให้ธรรมชาติเป็นผู้สลักสำคัญนำทาง เมื่อเราเตรียมสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมไว้ให้”

จากการใช้วัสดุที่ส่งผลกระทบต่ำต่อสิ่งแวดล้อมและระเบียบวิธีติดตั้งที่นุ่มนวล ตลอดจนการร่วมมือทำงานกับนักวิทยาศาสตร์ท่านอื่น ๆ โครงการแนวปะการังศิลปะธรรมชาติ (Natural Art Reef) จึงมั่นใจได้ว่า โครงสร้างแนวปะการังเหล่านี้จะยังคงสร้างประโยชน์ให้แก่ความหลากหลายทางชีวภาพและระบบนิเวศในท้องถิ่นต่อไปอย่างยั่งยืนในระยะยาว

นอกจากนี้ อุทยานแนวปะการังของ NAR ยังเป็นจุดศูนย์กลางสำหรับการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ (Ecotourism) ของประเทศสเปน นักดำน้ำและนักผจญภัยทางทะเลคนอื่นๆ สามารถเข้ามาสัมผัสความงดงามของทะเลเมดิเตอร์เรเนียน พร้อมกับเรียนรู้เกี่ยวกับความสำคัญของแนวปะการังและการอนุรักษ์ไปพร้อมกัน

เรียนหลักสูตร PADI Coral Reef Conservation

นักดำน้ำลึกว่ายน้ำผ่านสวนแนวปะการังท่ามกลางโครงสร้างแนวปะการังธรรมชาติที่ติดตั้งโดย NAR

การดำน้ำเพื่อปกป้องโครงสร้างแนวปะการังธรรมชาติ

มิเกล (Miquel) คุณพ่อของแมกซ์ ได้ก่อตั้งศูนย์ดำน้ำ M. Rota Diving ขึ้นในปี 2002 เพื่อให้ทุกคนสามารถเข้าถึงโครงการต่าง ๆ ของแนวปะการังศิลปะธรรมชาติ (NAR) ได้

“มันเป็นศูนย์ดำน้ำที่เป็นมากกว่าแค่สถานที่สำหรับมาดำน้ำมาโดยตลอด แต่มันคือสะพานเชื่อมไปสู่การอนุรักษ์และการฟื้นฟูทางทะเล” แมกซ์กล่าว “มันคือวิธีของเราในการเชิญชวนให้ผู้คนมาร่วมอุดมการณ์ และเข้ามาเป็น “ส่วนหนึ่งของมหาสมุทร”

และแน่นอนว่า ในปัจจุบัน M. Rota Diving ได้ก้าวขึ้นเป็นศูนย์ดำน้ำ PADI Five-Star Instructor Development Center ที่มีความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษในด้านการดำน้ำเพื่อผู้พิการ (Adaptive Diving) ควบคู่ไปกับการลงมือปฏิบัติงานอนุรักษ์จริง จากท่าเรือตอร์เรเดมบาร์รา (Port of Torredembarra) นักดำน้ำสามารถลงไปสัมผัสด้วยตาตัวเองถึงพลังแห่งการฟื้นฟูของโครงสร้างแนวปะการังธรรมชาติอย่างเอล ไบโอตอป’ (El Biotop) พร้อมกับเรียนรู้เกี่ยวกับระบบนิเวศที่พวกเขากำลังสำรวจอยู่ไปพร้อมกัน

การผสานวิทยาศาสตร์และความหลงใหลเข้าด้วยกัน

ผ่านโปรแกรมวิทยาศาสตร์พลเมือง ศูนย์ดำน้ำ M. Rota Diving และโครงการ NAR ยังช่วยให้ความรู้แก่นักดำน้ำเกี่ยวกับวิธีการเก็บข้อมูลทางระบบนิเวศ การเฝ้าติดตามสิ่งมีชีวิตทางทะเล และแม้กระทั่งการมีส่วนร่วมในความพยายามฟื้นฟูเพื่อช่วยรับมือกับภัยคุกคามต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นกับแนวปะการัง

“ผู้คนที่ร่วมดำน้ำกับพวกเรามาตั้งแต่เริ่มต้นคือส่วนหนึ่งในเรื่องราวของเรา พวกเขาได้ร่วมเป็นสักขีพยานในทุกขั้นตอน นับตั้งแต่หินก้อนแรก และช่วยทำให้ทั้งหมดนี้เป็นจริงขึ้นมาได้ พวกเราคงไม่สามารถมาถึงจุดนี้ได้เลยหากไม่มีผู้คนที่เชื่อมั่นในวิสัยทัศน์นี้และเลือกที่จะร่วมดำน้ำร่วมกับพวกเรา” แมกซ์กล่าว “นั่นคือเหตุผลที่พวกเราเชื่อว่าการเข้ามามีส่วนร่วมไม่ใช่แค่สิ่งที่เป็นไปได้ แต่มันคือสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง”

ร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงมหาสมุทร

ด้วยการทำให้โลกใต้น้ำเป็นสิ่งที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ ศูนย์รวมภารกิจของ PADI เช่น ศูนย์ดำน้ำ M. Rota Diving กำลังช่วยเพิ่มศักยภาพให้แก่ผู้คนทั่วโลกในการสัมผัส สำรวจและปกป้องโลกใต้น้ำของเรา ผู้นำ Torchbearer ซึ่งรวมเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันด้วยความเชื่อมั่นที่มีร่วมกันในการสร้างความสมดุลระหว่างมนุษยชาติและมหาสมุทร กำลังเป็นผู้นำการเคลื่อนไหวอันทรงพลังเพื่อลงมือปฏิบัติในระดับท้องถิ่น และขับเคลื่อนให้ส่งผลกระทบไปทั่วโลก

พร้อมที่จะร่วมสร้าง #ความเปลี่ยนแปลงให้มหาสมุทรแล้วหรือยัง เปลี่ยนความหลงใหลของคุณให้กลายเป็นเป้าหมายที่ยิ่งใหญ่ ด้วยการให้คำมั่นสัญญาในฐานะผู้นำ Torchbearer และค้นหากิจกรรมอนุรักษ์ในพื้นที่ของคุณ

มาเป็น Ocean Torchbearer