Met meer dan 3.000 mariene soorten is het Galapagos Marine Reserve (GMR) een smeltkroes van zeeleven. Bij de Galapagos-eilanden komen drie oceaanstromingen samen, wat zorgt voor een grote biodiversiteit. Duikers die een droomreis naar de eilanden plannen, zullen dan ook getuige zijn van een ongelooflijke rijkdom aan zeeleven op de Galapagos.
De drie op elkaar botsende zeestromingen brengen koud, mineraalrijk water, warm water en koude diepwaterstromingen samen. Dit proces zorgt voor biodiversiteit en endemische diersoorten (endemisch betekent inheems of beperkt tot een bepaalde plek). Sommige zeedieren komen dus alleen op de Galapagos voor. Gelukkig is de GMR een van ’s werelds grootste beschermde zeereservaat.
Hieronder stellen we vijf interessante zeedieren voor die je op de Galapagos kunt zien, en leggen we uit waarom ze worden beschermd. Als je een spannende reis maakt om deze zeedieren op de Galapagos te bekijken, volg dan zeker onze tien tips voor duikers, zodat je kunt bijdragen aan een gezonde oceaan voor deze unieke dieren en nog veel meer!
Zeeleguaan
Een van de bekendste inheemse soorten op de Galapagos is de enige zeeleguaan ter wereld. Wetenschappers denken dat landleguanen miljoenen jaren geleden vanuit Zuid-Amerika op boomstammen over de oceaan zijn afgedreven. Toen ze daar geen voedsel konden vinden, evolueerden de leguanen om de rode en groene algen te eten die op de rotsachtige kusten van de Galapagos groeien. Tegenwoordig kunnen Galapagos-leguanen tot wel tien minuten onder water duiken. Daardoor zuiveren speciale klieren hun bloed van het zout dat ze tijdens het duiken binnenkrijgen. Bezoekers kunnen de ‘pruikjes’ van zout op hun neus zien zitten.
De populatie zeeleguanen wordt met uitsterven bedreigd. Dit komt doordat niet-inheemse roofdieren zoals ratten, katten en honden, hun eieren en hun jongen opeten. Daarom zijn zeeleguanen een beschermde diersoort.
Geschulpte hamerhaai
Geschulpte hamerhaaien zijn de meest voorkomende van alle hamerhaaien. Het is een migrerende soort, maar ze zwemmen het hele jaar door in de wateren voor de kust van de Galapagos. Het is fascinerend dat de GMR een van de weinige plekken is waar duikers geschulpte hamerhaaien in enorme scholen kunnen zien, soms wel met honderden exemplaren tegelijk. Waarom vertonen ze dit gedrag? Het is ook fascinerend dat het antwoord daarop nog steeds een mysterie is. Je kunt de scholen haaien zien bij Shark Point.
Zowel illegale als commerciële visserij richt zich op geschulpte hamerhaaien, maar deze worden ook per ongeluk als bijvangst gevangen. Daarom staan ze op de lijst van bedreigde diersoorten. Binnen het GMR worden geschulpte hamerhaaien echter door wetgeving beschermd tegen vangst.
Galapagos-pinguïn
Als je aan leguanen, hamerhaaien en koraalriffen denkt, zijn pinguïns waarschijnlijk het laatste wat je verwacht te zien. Maar laat je verrassen door het zeeleven in de Galapagos-archipel! Op de eilanden leeft de enige pinguïnsoort die ten noorden van de evenaar voorkomt. Deze kleine soort komt alleen op de Galapagos voor. Deze behendige zeevogels kunnen snelheden tot 35 km per uur (22 mijl per uur) halen en blijven hun hele leven bij dezelfde partner.
De huidige populatie Galapagos-pinguïns wordt geschat op slechts 2.000 vogels. Net als de leguaan worden pinguïns ook gegeten door geïntroduceerde dieren zoals katten en ratten. Daarom heeft de IUCN de soort aangemerkt als ‘bedreigd’. Natuurbeschermers spannen zich echter in om de populatie te laten groeien. In 2010 hebben onderzoekers extra broedplaatsen voor pinguïns aangelegd om het herstel van de populatie te ondersteunen.
Galapagos-pelsrobben
Een zeezoogdier dat endemisch is voor de Galapagos is de Galapagos-pelsrob. Ze onderscheiden zich van zeeleeuwen door hun dikke vacht. Om te jagen duiken pelsrobben ’s nachts naar dieptes tussen de 10 m (33 ft) en 50 m (164 ft). Soms gaan ze echter veel dieper. Net als de Galapagos-pinguïn behoren de pelsrobben op het eiland tot de kleinste soort van de familie van de oorrobben.
De weerspatronen van El Niño hebben gevolgen voor de populaties van de Galapagos-pelsrobben. In het verleden zorgde het door El Niño veroorzaakte warme zeewater ervoor dat er minder voedsel beschikbaar was voor deze diersoort. Momenteel worden de Galapagos-pelsrobben volledig beschermd door de Ecuadoraanse wetgeving.
Galapagos-haai
Ondanks hun naam zijn Galapagos-haaien niet endemisch – ze komen overal ter wereld voor. De soort dankt zijn naam aan het feit dat onderzoekers ze voor het eerst in de GMR hebben ontdekt. Galapagos-haaien zijn een van de 32 haaiensoorten op de Galapagos. Duikers kunnen het lastig vinden om deze dieren te herkennen, omdat ze lijken op rifhaaien en donkere haaien. Interessant is dat uit satellietonderzoek is gebleken dat sommige exemplaren tot 680 meter (2.230 voet) diep duiken en vervolgens om onbekende redenen snel weer naar boven stijgen.
De IUCN classificeert de Galapagos-haai als “bijna bedreigd”. Hun enige bekende roofdieren zijn de visserij, waarbij exemplaren zowel doelbewust als als bijvangst kunnen worden gevangen. Door de trage voortplanting verloopt het herstel traag. Het vissen op haaien is in het GMR echter verboden.
Een divers, beschermd ecosysteem
Zeeleeuwen, haaien en pinguïns, wat een spektakel! Het Galapagos-zeereservaat biedt bezoekers onvergetelijke ervaringen dankzij de grote biodiversiteit en de beschermingsmaatregelen. Vergeet niet om rifvriendelijke zonnebrandcrème mee te nemen , onze tien tips voor duikers op te volgen en je te verdiepen in verantwoord toerisme op de eilanden, voordat je op reis gaat om het zeeleven van de Galapagos te ontdekken!